Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Türkiye’nin öncülüğünde Ankara’da gerçekleştirildi.
‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ temasıyla yapılan zirvede Türkiye, teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralmış oldu.
Zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Azerbaycan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katılım gösterdi.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temalı TDT Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nde bir konuşma yaptı.
Mirziyoyev, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı sebebiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ve Türk halkını kutladı.
HALKLARIN ORTAK MİRASI
Zirvenin “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” sloganıyla gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti ifade eden Mirziyoyev, Türk Devletleri Medeniyet Parkı’nda ülkelerin milli ve kültürel kompleksinin açılmasının halkların ortak mirasını koruma ve yaşatma açısından büyük bir adım olduğunu belirtti.
EKONOMİK İLİŞKİLER
Uluslararası ilişkiler alanında önemli değişimlerin yaşandığını ve jeopolitik rekabetin arttığını dile getiren Mirziyoyev, Türk dünyasının çevresindeki çatışmaların güvenliğin yanı sıra ticari ve ekonomik ilişkileri de olumsuz etkilediğini vurguladı.
“TÜM GÜCÜMÜZÜ TÜRK DAYANIŞMASI İÇİN SEFERBER ETMEYE HAZIRIZ”
Mirziyoyev, TDT’yi karşılıklı güvene dayalı bir ortaklık platformu olarak değerlendirdiklerini aktararak,“Stratejik hedeflerimiz etrafında daha sıkı kenetlenmeli ve çıkarlarımızı uluslararası arenada birlikte ilerletmeliyiz. Hepimiz bu hayırlı yolda aynı fikirdeyiz ve tüm gücümüzü Türk dayanışması için seferber etmeye hazırız.” dedi.
Teşkilat bünyesinde güncel uluslararası ve bölgesel sorunlar hakkında düzenli siyasi istişarelerin yapılmasının önemine dikkat çeken Mirziyoyev, teşkilatın uluslararası etkinliği ve itibarının dış ortaklarla açık ve karşılıklı yarara dayalı ilişkiler geliştirebilmesine bağlı olduğunu ifade etti.
“İŞBİRLİĞİNE SEKTÖREL BAKANLAR TOPLANTILARINDAN BAŞLANMALIDIR”
Mirziyoyev,“Bu amaçla üçüncü ülkelerle Türk Devletleri Teşkilatı Plus formatındaki işbirliğine sektörel bakanlar toplantılarından başlanmasını öneriyorum.” şeklinde konuştu.
Söz konusu görüşmelerin ticaret, ulaştırma, yatırım gibi öncelikli alanlarda somut ortak projelere odaklanması gerektiğini belirten Mirziyoyev, teknolojik işbirliğinin arttırılması ve dünya pazarına birlikte çıkmayı sağlayacak sanayi işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Mirziyoyev,“Somut bir adım olarak Türk dünyası için 100 stratejik ortak yatırım ve sanayi projesini kapsayan bir program kabul edilmesini öneriyorum. Bu projelere Türk Yatırım Fonu’nun yanı sıra uluslararası finans kuruluşlarının kaynaklarının yönlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.” şeklinde ifadelerde bulundu.
NADİR VE STRATEJİK MİNERALLER
Nadir ve stratejik minerallerin işlenmesi ile yeşil enerji ekipmanlarının üretimi ve yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilmesine öncelik verilmesi gerektiğini belirten Mirziyoyev, girişimcilerin haklarının korunması amacıyla ticari işler konusunda karşılıklı hukuki yardım sağlanmasına dair çok taraflı bir anlaşma hazırlanmasını önerdi.
Hukuki yardım talepleri ile belgelerin elektronik ortamda paylaşılabilmesi için dijital platform oluşturulmasının önemine dikkat çeken Mirziyoyev, küresel tedarik zincirlerinin değiştiği mevcut ortamda Türk devletlerinin coğrafi konumu ile transit imkanlarının giderek daha fazla stratejik önem kazandığını ifade etti.
“ULAŞIM KORİDORLARINI BÜTÜNLEŞEN BİR EKONOMİK SİSTEME DÖNÜŞTÜRMELİYİZ”
Mirziyoyev,“Uluslararası yük taşımacılığı ve lojistikte ülkelerimizin katılımını artırmak için Orta Koridor’u ve ona bağlı diğer ulaşım koridorlarını bütünleşen bir ekonomik sisteme dönüştürmemiz gerekmektedir.” dedi.
Türk devletleri arasında lojistik kompleksleri ağının kurulmasını öneren Mirziyoyev bunun bölgesel ulaştırma ve ticaret işbirliğini güçlendireceğini kaydetti.
TURİZM
Mirziyoyev turizm alanındaki fırsatların tam anlamıyla değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yaparak,“Sadece 2025 yılında ülkemizi 100 milyondan fazla yabancı turist ziyaret etti. Türk halklarının tarihi şehirlerini, eşsiz doğasını, zengin kültürünü ve misafirperverlik geleneklerini dünyaya tanıtmak adına Türk Turizm Birliği’nin kurulma zamanı gelmiştir.” ifadelerini kullandı.
Aynı zamanda halkların mesafelerini kısaltmak amacıyla vatandaşların karşılıklı seyahatlerine dair çok taraflı bir anlaşmanın hazırlanmasını öneren Mirziyoyev,“Bu anlaşmada kimlik kartları esas alınarak seyahat imkanlarının genişletilmesi gibi konular yer almalıdır.” dedi.
Mirziyoyev insan sermayesinin gelişiminin temelini oluşturan genç neslin çağdaş bilgiye sahip olmasının önemine değinerek eğitime yatırım yapılmasının gerekliliğinden bahsetti.
ÖĞRENCİLERE YÖNELİK BURS İMKANLARI
Özbekistan’daki burs programıyla 500 yabancı öğrenciye fırsatlar sunulduğunu belirten Mirziyoyev Türk devletlerinin temsilcilerine de eğitim bursu tahsis etmeye hazır olduklarını ifade etti.
Miryiyov ayrıca 2027’nin TDT bünyesinde Doğayı Koruma Yılı ilan edilmesine yönelik destek için teşekkür ederek,“Gelecek yıl boyunca yapılacak öncelikli görevlerin Antalya’da düzenlenecek COP31 Konferansı çerçevesinde çevreden sorumlu bakanlarımızın toplantısında ele alınacağına inanıyorum.” diye ekledi.
Türk dünyası birliğine katkıda bulunanları ödüllendirmek amacıyla düşünür ve devlet adamı Ali Şir Nevai adına uluslararası bir ödül tesis ettiklerini hatırlatan Mirziyoyev Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ali Şir Nevai Uluslararası Ödülü’nü dün Düsen Kaseinov’a takdim etmesinin ilham verici olacağını vurguladı.
“ORTAK TÜRKÇE KELİMELER SÖZLÜĞÜ HAZIRLANMASINI TEKLİF EDİYORUM”
Miryiyov,“Bugünkü zirvemizin sloganından yola çıkarak tüm Türk halklarına hitap eden Ortak Türkçe Kelimeler Sözlüğü’nün hazırlanması girişimini öneriyorum.” şeklinde konuştu.
Kendi görevini Mirvokhid Azimov’a devredecek olan TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’e katkıları dolayısıyla teşekkür eden Mirziyoeyv bu yılki dönem başkanlığı için Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e de şükranlarını sundu.
Miryiyov Türkiye’ye başarılar dileyerek dönem başkanlığını devraldıklarını bildirirken TDT’nin gelecek yıl Özbekistan’da yüksek düzeydeki zirvesini gerçekleştirmeye hazır olduklarını da sözlerine ekledi.
< p >< b > ‘ ;BİR OLDUĞUMUZDA DAHA GÜÇLÜYÜZ ’ ;
< p >Azimov’un Genel Sekreter adaylığının desteklenmesi dolayısıyla da teşekkür eden Murziyoeyv,< em >< b > ‘ ;Yeni Genel Sekreter’in Teşkilatımızın ana görevlerini yerine getirmesiyle birlikte işbirliğimizin daha da gelişmesine katkıda bulunacağından eminim . ’ ;
< p >Ankara Zirvesi’nin düzenlenmesinin ortak hedeflere ulaşılması açısından önemli bir adım olduğuna değinen Murziyoeyv ,< em >< b > ‘ ;Biz bir olduğumuzda daha da güçlüyüz . ’ ;
